Waarom elk sterk verhaal een probleem heeft

Waarom elk sterk verhaal een probleem heeft

Deze blog is onderdeel van de serie Wetenschap & Storytelling

Wat is jouw favoriete film? Neem die in gedachten en denk alle problemen weg.
Waarschijnlijk blijft er weinig van de film over. Problemen zijn essentieel in een goed verhaal. Ook in wetenschappelijke verhalen.

Laten we even als voorbeeld Lord of the Rings nemen. Stel nu dat Frodo geen enkel probleem ervaart. Dan gaat het verhaal als volgt:

Voorbeeld: Er was eens een prachtige hobbitwereld, vol blije hobbits die dansten tot diep in de nacht en die een zorgeloos leven hadden. Op een dag kreeg hobbit Frodo een levensgevaarlijke ring in handen. Als hij de ring niet zou vernietigen, zou de ring hem en alles om hem heen vernietigen. Dus ging Frodo op pad naar de enige plek diep in de bergen om de ring onschadelijk te maken. Hij pakte zijn knapzak, nam wat vrienden mee en ging op reis. De reis verliep voorspoedig, hij kwam aan op zijn eindbestemming, gooide de ring in een poel verzengende lava en keerde veilig terug naar huis.

Zoals je ziet is hiermee het hele verhaal gereduceerd van meerdere bloedstollende films tot een kort nietig stukje tekst zonder ziel. Het gaat ineens nergens meer over. Zonder problemen geen verhaal.

Marloes

Auteur: Marloes ten Kate

Benieuwd naar meer Wetenschap & Storytelling?
Klik hier!

Hoofdpersoon, doel, obstakels

Elk verhaal volgt altijd dezelfde onderliggende structuur:

Er is een hoofdpersoon.Deze hoofdpersoon heeft een doel. Vaak is dit een interne wens, soms overkomt de hoofdpersoon iets wat hem of haar een doel geeft.
De hoofdpersoon moet obstakels het hoofd bieden om het doel te halen. Dat kan intern zijn (zelftwijfel, te weinig vaardigheden, angsten) of extern (een monster, een concurrent die hem op de hielen zit, een rotsblok dat midden op de weg valt).

We vergeten vaak hoe belangrijk problemen zijn als we zelf communiceren. In een wetenschappelijk betoog vertellen we over successen of houden we het zakelijk en benoemen alleen de feiten. We benoemen de cellen waar we aan werken, de microscoop, de onderzoeksmethode, de resultaten en de conclusie. En dat terwijl ons publiek meer aandacht heeft en de boodschap beter onthoudt met een verhaal dan met een opsomming van feiten.

Benoem dus een probleem, of liefst meerdere, en vertel vervolgens jouw zoektocht en oplossing. Er zijn meerdere methoden om dit te doen.

Doel of wens

Een manier om ‘je probleem te vinden’ is door eerst een wens te formuleren. De hobbit Frodo heeft bijvoorbeeld de wens om de wereld te behoeden voor de ondergang.

Of neem een bioloog die radijsjes onderzoekt. Zij heeft wellicht de wens bij te dragen aan de voedselproblematiek. Ze wil weten hoe boeren zoveel mogelijk voedsel op zo min mogelijk land kunnen produceren.

Obstakels
Vervolgens zijn er obstakels te formuleren die deze wens in de weg staan. De obstakels van Frodo zijn bijvoorbeeld de Zwarte Ruiters, de Grafgeest, sneeuwstormen en orks. Obstakels van de bioloog zijn bijvoorbeeld tekort aan subsidie, mislukte proeven, onwillige boeren.

Wat is jouw wens, jouw doel? Welke obstakels hebben jou hierin in de weg gestaan? Zowel interne als externe factoren zijn spannend. Als je twijfelde of je wel op het goede spoor zat, is dat een prachtige interne twijfel.

Bedenk dus: niet alleen je successen, ook je problemen laten jouw wetenschappelijk verhaal leven!

Serie: Wetenschap & Storytelling

Hoe maak je wetenschap toegankelijk? Scientific Storytelling & SOON media helpen wetenschappelijke organisaties met het toegankelijk maken van hun verhaal. Zowel in de vorm (welke content?) als in de manier waarop (workshops presentatie en storytelling). In deze serie blogs legt Marloes je uit waarom storytelling dé manier is om je verhaal begrijpelijk te maken.

Jouw wetenschapsverhaal vertalen naar begrijpelijke taal?